Την εποχή του Καποδίστρια -λίγα χρόνια μετά την ίδρυση του Ελληνικού κράτους- κάθε πόλη αποκτά τη δική της Αγορά. Τα ισχυρότερα οικονομικά κέντρα αποκτούν δημοτικές αγορές, όπως η Αθήνα, η Ερμούπολη, ο Πύργος και το Αίγιο. Αυτές, αποτελούν το κυρίαρχο στοιχείο της πόλης, καθώς πρόκειται για το κέντρο της κοινωνίας. Η θέση της αγοράς αποδεικνύει την ιδιαίτερη σημασία της κοινωνικά και πολιτιστικά. Η κάτοψη των αγορών ακολουθεί τον ίδιο τύπο: περίκεντρα κτίρια σε σχήμα ορθογώνιο, η είσοδο γίνεται από το κέντρο της μιας μεγάλης πλευράς, το οικοδόμημα έχει αίθριο στη μέση και τα καταστήματα απλώνονται κατά μήκος των μακρών πλευρών, η κίνηση είναι στον άξονα.
Κατά τον 19ο αιώνα – εποχή ακμής για την Πελοπόννησο, λόγω της ανόδου του εμπορίου από την σταφίδα- κτίζεται το 1890 από τον βαυαρό αρχιτέκτονα Ερνέστο Τσίλλερ η Δημοτική Αγορά στην πόλη του Αιγίου σε οικόπεδο έκτασης 1690 τ.μ. Η Δημοτική Αγορά του Αιγίου ακολουθεί το αυστηρό νεοκλασικό στιλ, ωστόσο λόγω της κατωφέρειας του δρόμου, το οικόπεδο είναι ανισόπεδο. Γι’ αυτό το λόγο, ο Τσίλλερ έδωσε πλαστικές λύσεις, διαφοροποίησε καθεμιά από τις τέσσερις πλευρές του, κάνοντας ένα πιο απλό και ελεύθερο σχέδιο. Τα καταστήματα αναπτύσσονταν εσωτερικά, περιμετρικά του ορθογώνιου αίθριου, είχαν ίσες διαστάσεις και υπήρχαν όμως και δέκα εξωτερικά.
Το οικοδόμημα υψηλής αισθητικής, είχε δυο καμαρωτές πύλες, με τριγωνικά αετώματα και ζωγραφικό διάκοσμο, η τοξοστοιχία των εξωτερικών καταστημάτων, οι δύο πύργοι στα ανατολικά, τα φατνώματα του γείσου της στέγης, όλα αυτά χαρίζουν μνημειακότητα στο χώρο. Τραπεζοειδή και τετράγωνα φατνώματα στο αέτωμα της κεντρικής πύλης της παλαιάς αγοράς -στο μέσον της πρόσοψης του κτηρίου- δέχονται στο εσωτερικό τους ζωγραφικό διάκοσμο που παριστάνει σειρήνες, που αναπτύσσονται σε ελικοειδείς φυτικές απολήξεις. Σήμερα στην αναπαλαιωμένη νεοκλασική αγορά στεγάζεται το Αρχαιολογικό Μουσείο Αιγίου.
Πρόκειται για μια συλλογική προσπάθεια του Υπουργείου Πολιτισμού –κυρίως η αείμνηστη Υπουργός Πολιτισμού Μελίνα Μερκούρη-, της Στ’ Εφορείας Προϊστορικών και Κλασικών Αρχαιοτήτων Πατρών και του Δήμου Αιγίου. Τα εγκαίνια, έγιναν στις 6 Αυγούστου του 1994.
Το Μουσείο, διαθέτει έξι αίθουσες στην ανατολική πλευρά, στις οποίες εκτίθενται μοναδικά ευρήματα από την περιοχή του Αιγίου και άλλων αρχαίων πό[1]λεων της Αιγιάλειας (Αίγειρα, Ρύπες κλπ.). Σύμφωνα με την χρονολόγησή τους, προέρχονται από τα νεολιθικά έως τα ρωμαϊκά χρόνια. Στον αίθριο χώρο, εκτίθεται κι εκεί μαρμάρινο άγαλμα και αρκετά μέλη κτιρίων.
Το Μουσείο διαθέτει αίθουσα εκδηλώσεων στο κέντρο του. Στην πρώτη αίθουσα, τα ευρήματα προέρχονται από τη μέση και νεότερη νεολιθική (6η – 4η χιλιετία π.Χ.) και πρωτοελλαδική περίοδο (3η χιλιετία π.Χ.). Ξεχωρίζουν ευρήματα της νεολιθικής περιόδου από τον οικισμό του Κραθίου, αγγεία με εγχάρακτη διακόσμηση, μαρμάρινα και πήλινα ειδώλια, λίθινα εργαλεία κλπ. Από την πρωτο-ελλαδική περίοδο, εντυπωσιάζει ο μεγάλος σφαιρικός αμφορέας από το Κράθιο.
Διάφορα άλλα αγγεία της ίδιας περιόδου, από το Αίγιο, εκτίθενται στην αίθουσα, με το πολύτιμο ενδιαφέρον να εστιάζεται στη δακτυλιόσχημη σφραγίδα, με τον γεωμετρικό διάκοσμο και σε ένα μέρος από μαρμάρινο Κυκλαδικό αγγείο, που φανερώνει τις εμπορικές σχέσεις της περιοχής με το Αιγαίο. Στην αίθουσα δύο, τα ευρήματα προέρχονται από τη μεσοελλαδική (α΄ μισό 2ης χιλ.) και υστεροελλαδική ή μυκηναϊκή περίοδο (1550- 1060/40 π.Χ.).
Θεωρείται περίοδος μεγάλης ακμής για την περιοχή του Αιγίου, κάτι που επιβεβαιώνεται από την πλούσια κεραμική της αίθουσας αυτής. Λίθινα εργαλεία, πήλινα σφονδύλια και πολλά άλλα αντιείμενα της μυκηναϊκής περιόδου, προέρχονται από τον οικισμό του Αιγίου. Παράλληλα, πολλά κτερίσματα προέρχονται από τους θαλαμοειδείς τάφους, του μυκηναϊκού Νεκροταφείου Αιγίου, από την Αίγειρα, την Τραπεζά κ.α.
Στην τρίτη αίθουσα περιέχονται ευρήματα από ταφικά σύνολα (Δερβένι Μαμουσιάς, Αίγιο, Νέος Ερινεός, Κάτω Μαυρίκι) της πρωτογεωμετρικής- γεωμετρικής περιόδου. Οινοχόες, χάλκινες πόρπες, χάντρες από υαλόμαζα και κεχριμπάρι, αγγεία, κρατήρας, χάλκινοι λέβητες και σιδερένια όπλα, είναι κάποια από τα ευρήματα που ξεχωρίζουν. Τα εκθέματα της αρχαϊκής περιόδου (7ος αι. – 6ος αι. π.Χ.) βρίσκονται στην τέταρτη αίθουσα. Ο μελανόμορφος ρυθμός κυριαρχεί. Μάλιστα, εκτίθεται και Αιγινιακό νόμισμα.
Ο ελληνικός πολιτισμός, φτάνει στο απόγειο της ακμής του κατά την κλασική περίοδο (5ος αι.- 4ος αι. π.Χ.), μετά το τέλος των Περσικών πολέμων. Υπέρλαμπρα κτίσματα κοσμούν κυρίως την Αθήνα και έρχονται στο φως θαυμαστά έργα τέχνης. Από αυτή την περίοδο, το Αίγιο διαθέτει λίγα ευρήματα, καθώς η αίγλη συγκεντρώνεται στην Ελίκη, πρωτεύουσα του Α΄ Κοινού των Αχαιών, έως την καταστροφή της το 373 π.Χ.
Η Αιγιάλεια κορυφώνει την ανάπτυξή της κατά την ελληνιστική περίοδο (τέλος 4ου αι. π.Χ. – 1Ος αι. π.Χ.). Το Ηρώο της Μαμουσιάς (αρχ. Κερύνεια), διάφορα άλλα ταφικά σύνολα με πλήθος κτερισμάτων, αποτελούν απόδειξη της οικονομικής ανόδου της περιοχής. Όλα τα παραπάνω, εκτίθενται στην ίδια αίθουσα. Ιδιαίτερο είναι το χρυσό στεφάνι με τα φύλλα δάφνης από την Κουλούρα Αιγίου.
Ευρήματα από τα ταφικά σύνολα της ελληνιστικής εποχής ολοκληρώνονται στην πέμπτη αίθουσα. Η εποχή σηματοδοτείται με την άνοδο της Ρωμαϊκής Κυριαρχίας. Ο ερυθρόμορφος ρυθμός κυριαρχεί στα εκθέματα αυτά. Την εποχή αυτή, η Πάτρα γίνεται πρωτεύουσα της Αχαΐας, ωστόσο το Αίγιο δεν παραγκωνίζεται. Δημιουργούνται και λειτουργούν εργαστήρια κεραμικής και επεξεργασίας ελεφαντοστού. Στην περιοχή, έρχονται πολλοί έμποροι από την γειτονική Ιταλία και η οικονομία ανθίζει.
Κτερίσματα από το μυκηναϊκό νεκροταφείο μονοπωλούν το ενδιαφέρον, ενώ θραύσματα κεραμίδων φέρουν την επιγραφή ΑΙΓΙΕΩΝ, πιστοποιώντας την ταύτιση του αρχαίου Αιγίου με το σημερινό. Τέλος, η έκτη αίθουσα περιέχει μόνο το υπερφυσικού μεγέθους μαρμάρινο άγαλμα Διός ή νεαρού άνδρα ( μπορεί κάποιου ήρωα), με αιγίδα (Αιγίοχος), που εικονίζει δύο όφεις και τη Μέδουσα Γοργώ. Το άγαλμα, ύψους 1,82μ. βρέθηκε στο Αίγιο, και παριστάνει ένα γυμνό νέο άνδρα. Λόγω της λατρείας του Διός στο Αίγιο, εικάζεται ότι μπορεί να πρόκειται για τον Αιγίοχο Δία. Ωστόσο, αυτή η εικασία στηρίζεται σε πιθανότητες.
